Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi
Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi

Azərbaycan Respublikası ədliyyə nazirinin müavini Məhərrəm Əliyevin iştirakı ilə keçirilən hesabat toplantısında ədalət mühakiməsinin effektiv həyata keçirilməsində məhkəmə ekspertizası rəylərinin sübut əhəmiyyəti və ekspertlərin məsuliyyəti məsələləri xüsusi vurğulanıb, Mərkəzin üzərinə düşən vəzifələrin yerinə yetirilməsinin nəticələri müzakirə olunub.

Mərkəzin rəisi Fuad Cavadov hesabat toplantısını giriş sözüylə açaraq 2017-ci ilin birinci yarısında ölkədə məhkəmə ekspertizası fəaliyyətinin vəziyyəti, cinayətkarlıqla mübarizə işində məhkəmə ekspertlərinin xidməti və ekspertizaların beynəlxalq standartların tələblərinə uyğunlaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər barədə ümumi məlumat vermişdır.

Hesabat təqdimatında və müzakirələrdə bu dövrdə ekspertiza sahəsində beynəlxalq əlaqələrin inkişaf etdirilməsi, əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi, ekspert kadrların ixtisaslarının artırılması üzrə bir sıra tədbirlərin həyata keçirildiyi barədə məlumat verilmişdir.

“Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi ilə Türkiyə Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi arasında məhkəmə ekspertizası sahəsində əməkdaşlıq haqqında Saziş”in icrası ilə bağlı 07.06.2017-ci il tarixdə Bakıda Türkiyə Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Təhlükəsizlik üzrə Baş Direktorluğu Məhkəmə Ekspertizası İdarəsi, Jandarma Məhkəmə Ekspertizası İdarəsi və Məhkəmə ekspertizası mərkəzi birgə fəaliyyət proqramı və iş planı imzalamışlar.

Atəşli silah və döyüş sursatının, giliz və mərminin, atəşsiz silahın (soyuq, qaz və pnevmatik silahlar), seriya nişanlarının, alət və vasitə izlərinin, ayaq izlərinin, tamın hissələr üzrə identifikasiyasının, əl və yalın ayaq izlərinin, sənədlərdə təhrif edilmənin, sənədlərin, möhür və ştamp izlərinin, qiymətli kağızların və pul nişanlarının, əlyazmaların və imzaların tədqiqi sahəsində verilən ekspert rəyləri beynəlxalq səviyyədə tanınır və onların keyfiyyəti beynəlxalq standartlara görə təmin edilmişdir.

Hazırda əlavə 4 ekspertiza növü və 10 ekspert ixtisası üzrə 25 tədqiqat metodunun ISO/IEC 17025 standartı üzrə akkreditasiyası üzrə hazırlıq prosesi davam etdirilir.

Hesabat məlumatında göstərilmişdir ki, 2017-ci ilin birinci yarısında Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinə 16.856 ekspertiza daxil olmuşdur. 2016-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisə edildikdə daxil olan işlər 2092 ədəd (14,2 %), verilmiş rəylər 953 ədəd (7,7 %) artmışdır.

Ekspertlər 587.603 suala cavab verməklə qaldırılmış məsələlərin 99,8 %-ni həll etmişlər.

Belə ki, hesabat dövründə bioloji ekspertiza 28,8 %, metal və ərintilərin ekspertizası 17,8 %, linqvistik ekspertiza 16,6 %, yol nəqliyyat hadisələrinin ekspertizası 12,2 %, lifli materialların ekspertizası 7,1 %, narkotik vasitələr, psixotrop maddələr və onların prekursorlarının ekspertizası 5,4% artmışdır.

Eyni zamanda kompüter-texniki ekspertizası 36,3 %, fonoskopik ekspertiza 18,5 %, portret ekspertizası 13 %, qiymətli kağızların, pul nişanlarının ekspertizası 11,8 %, trasoloji ekspertiza 8,5 %, əmtəəşünaslıq ekspertizası 5,9 % azalmışdır.

2017-cı ilin birinci yarısında Mərkəzin regional bölmələri tərəfindən narkotik vasitə və soyuq silahın tədqiqi üzrə 1101 ekspertiza keçirilmişdir. Belə ki, Gəncə bölməsində – 294, Şirvan bölməsində – 580, Şəki bölməsində – 227 rəy verilmişdir. Ümumilikdə filialların fəaliyyət göstərdiyi iki ildən artıq müddət ərzində 4 mindən artıq iş icra olunmuşdur.

Ekspertizaların aparılmasında prosessual müddətlərin pozulması hallarına yol verilməmişdir.

Hesabat dövründə ekspertizaların təyini, aparılması və ekspert rəylərinin qiymətləndirilməsi ilə bağlı məhkəmə və hüquq mühafizə orqanlarına 53 metodik məsləhət verilmiş, habelə cinayətin baş verməsinə səbəb olan şəraiti və halları aşkar etmək, onların qarşısının alınması üçün ekspertlərin xüsusi biliyi çərçivəsində 651 profilaktik tövsiyə göndərilmiş, onların 25-nə reaksiya verilmişdir (23 yol-nəqliyyat, 2 ballistik-trasoloji).

2016-cı ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə metodik məktubların sayı 17 ədəd artmış, profilaktik tövsiyələrin sayı isə 59 ədəd azalmışdır.

Bu müddətdə sənədlərin texniki ekspertizası üzrə 10, əlyazmalar və səslərin ekspertizaları üzrə 4, psixoloji ekspertiza üzrə 3, regional bölmələr üzrə 34 ekspert rəyi daxili resenziya edilmişdir.

Kibercinayətkarlıqla mübarizə, ekoloji təhlükəsizlik və biomüxtəlifliyin mühafizəsi, video və səs yazılarının tədqiqi, ekspertiza sahəsində standartlaşdırma, məhkəmə elmi üzrə potensialın gücləndirilməsi və digər aktual məsələlərə həsr edilmiş 10 beynəlxalq tədbirdə iştirak etmişlər.

Mərkəzdə tətbiq olunan 15 ekspertiza metodu (4 ekspertiza növü, 6 ekspert ixtisası üzrə) Türk Akkreditasiya Qurumu (TÜRKAK) tərəfindən 2013-cü ildə AB-0656-T saylı sertifikata layiq bilinmişdir. 2013-cü ildən indiyədək TÜRKAK tərəfindən Mərkəzdə 5 dəfə audit keçirilmişdir. Audit nəticəsində aşkar edilən nöqsan və çatışmazlıqlar aradan qaldırılmışdır.

Bu ilin 10-12 may tarixlərində TÜRKAK-ın auditorları tərəfindən akkreditasiyanın yenilənməsi auditi keçirilmişdir. 2013-cü ildə verilmiş akkreditasiya sertifikatının müddətinin daha 4 il uzadılması barədə TÜRKAK-ın auditorları müsbət rəylərini bildirmişlər.

Həmçinin akkreditə olunmuş ekspert metodlarının sayı 16-ya çatdırılmışdır. Döyüş sursatlarının tədqiqi metodu yeni akkreditasiya edilmişdir.

‘’ISO/IEC 17025 Sınaq və kalibrasiya laboratoriyalarının yetərliliyi üçün ümumi şərtlər’’ standartı üzrə TÜRKAK tərəfindən Bakıda təlim keçirilmişdir. Təlimdə Mərkəzin mütəxəssisləri ilə yanaşı, 8 dövlət, 7 özəl quruma mənsub 24 laboratoriya əməkdaşı iştirak edərək müvafiq sertifikatlar almışlar.

ISO/IEC 17025 standartının 4.14.15 maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq hesabat dövründə akkreditə edilmiş ekspertizalar üzrə daxili audit keçirilmişdir. Bu zaman Ballistik və trasoloji ekspertizalar şöbəsi üzrə 170, Əlyazmaların və səslərin ekspertizaları şöbəsi üzrə 110, Sənədlərin texnik ekspertizası üzrə 60 rəy seçmə üsulla götürülmüş və öyrənilmişdir. Rəylərin tərtibatında, tədqiqat obyektlərinin və metodların təsvirində, nəticələrin ifadə olunmasında xətalar müəyyən edilmişdir. Yol verilmiş nöqsan və səhvlərin aradan qaldırılması istiqamətində zəruri tədbirlər görülmüşdür.

2017-cı ilin birinci yarımilində Mərkəzdə 243 vətəndaş müraciətinə baxılmışdır. Daxil olan müraciətlərin 165-i ərizə, 78-i şikayətdir, onların 186-sı ilkin, 6-sı təkrar, 51-i dublikat müraciətlərdir.

Müraciətlərin əsas mövzusu ekspert rəylərinə qiymət verilməsi, təkrar və ya əlavə ekspertiza aparılması, tədqiqat obyektlərinə baxışın düzgün keçirilməməsi (xüsusən torpaq işlərində), ekspertizanın gecikdirilməsi və digər məsələlərdən ibarət olmuşdur. Bu şikayətlərin əksəriyyəti (64 %) mühəndis-texniki ekspertizalarla bağlı olmuşdur.

2016-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisə etdikdə (332) hesabat dövründə daxil olan vətəndaş müraciətləri 89 və ya 26,8 % azalmışdır.

Hesabat dövrü ərzində Mərkəzdə 64 vətəndaş qəbul edilmişdir. Vətəndaşların qəbulunun əvvəlki ilə (65) nisbətən 1,5 % azaldığı müəyyən edilmişdir.

Qeyd edilmişdir ki, 2017-ci ilin I yarısında Mərkəzin fəaliyyət istiqamətləri üzrə qarşıda duran vəzifələrin həyata keçirilməsi sahəsində əldə edilmiş müsbət nəticələrlə yanaşı, Mərkəzin fəaliyyətində bəzi nöqsan və çatışmazlıqlar da mövcud olmuşdur. Məhkəmə ekspertizası, kriminalistika, kriminologiya və hüququn digər aidiyyəti sahələrində səmərəli elmi tədqiqat işlərinin aparılmasının təmin edilməməsi, məhkəmə və hüquq mühafizə orqanlarına metodiki yardımın müasir tələblərə uyğun göstərilməməsi, həmçinin cinayətlərin səbəblərinin, habelə onlara kömək etmiş şəraitin aşkar olunması və qarşısının alınması ilə bağlı ekspert profilaktikasının gücləndirilməsi üzrə zəruri tədbirlər həyata keçirilməməsi və s. ciddi nöqsanlardan sayılmışdır.

Ekspertiza fəaliyyətinin müasir tələblərə uyğun qurulması, o cümlədən məhkəmələrə və hüquq mühafizə orqanlarına göstərilən xidmətin səviyyəsinin yüksəldilməsi üzrə tədbirlər davam etdirilir.

Qaynar xətt:

(+99 412) 498-05-43